Ochrona rolnika i sadownika

Niestety rolnicy wykonujące prace rolne nadal nie dbają o swoje zdrowie. Jest to grupa zawodowa, która narażona jest na zagrożenia chemiczne, pyłowe, biologiczne  i dźwiękowe.

Do zagrożeń chemicznych, na które jest narażony rolnik, należy zaliczyć kontakt ze środkami ochrony roślin, nawozami sztucznymi, paliwami i smarami.
Środki ochrony roślin (pestycydy) należą do najbardziej szkodliwych związków, na których działanie są narażeni rolnicy.

Z badań wynika, że środki ochrony roślin mają szkodliwy wpływ na wszystkie ważne części organizmu człowieka nieużywanie maski przeciwchemicznej czy też odzieży ochronnej jest bezmyślnością.

Rolnicy wykorzystujący w swoich gospodarstwach środki ochrony roślin są narażeni na bezpośredni kontakt z nimi zarówno podczas wykonywania rutynowych prac jak również na skutek wypadków (np. pęknięcie węża podczas zabiegu opryskiwania upraw). Pomiary zanieczyszczenia powietrza podczas wykonywania typowych prac z zastosowaniem pestycydów wykazują, że stężenia substancji toksycznych w tych warunkach kilkakrotnie przekraczają wartości najwyższych dopuszczalnych stężeń uznanych za bezpieczne dla człowieka – dlatego bardzo ważne jest używanie masek przeciwchemicznych przez pracowników opryskujących sady.

Części ciała szczególnie narażone na działanie pestycydów, to: ręce, uda, podudzia, przedramiona, oczy, twarz, tułów i stopy. W zależności od rodzaju wykonywanej pracy i formy preparatu, pestycydy mogą przenikać do organizmu przez skórę, układ oddechowy oraz rzadziej przez układ pokarmowy. Przenikanie przez skórę jest łatwiejsze z powodu długiego zalegania środków na powierzchni skóry, dużej powierzchni kontaktu oraz szybkiego wchłaniania pestycydów szczególnie przez skórę uszkodzoną. Również wchłanianie pestycydów przez drogi oddechowe (wdychanie skażonego powietrza) stanowi poważne zagrożenie. Szkodliwe substancje bowiem bardzo szybko dostają się z płuc do krwi i dalej do wszystkich narządów człowieka.

Typowe objawy zatrucia małymi dawkami pestycydów to:

  • złe samopoczucie, ogólne osłabienie,
  • bóle i zawroty głowy,
  • nudności, wymioty,
  • bóle brzucha, biegunka,
  • niepokój, pobudzenie,
  • ślinotok, łzawienie, poty.

Z uwagi na niespecyficzność tych objawów i ich typowość dla zwykłego zatrucia pokarmowego czy przemęczenia, tylko w niewielu przypadkach osoby zatrute pestycydami trafiają do lekarza. Bardzo istotny jest fakt, że wrażliwość na zatrucie pestycydami zdecydowanie się wzmaga, jeżeli jednocześnie na organizm działają leki, alkohol, rozpuszczalniki, farby, inne pestycydy, a nawet tytoń czy kawa.

To właśnie pestycydy jako substancje szkodliwe są przyczyną śmierci co 10 osoby zatrutej pestycydami. Skutecznym sposobem znacznego ograniczenia skutków kontaktu z pestycydami jest stosowanie maski przeciwchemicznej z mocnymi filtropochłaniaczami, ubrania ochronnego, rękawic, obuwia, gogli.

Przy produkcji rolnej często stosowane są sztuczne nawozy. Na szczęście już w zapomnienie odeszły  lata gdy rolnicy jako nawóz, używali silnie toksyczny azotniak, jednak  niestety ze stosowaniem nawozów mineralnych wiążą się oprócz oczywistych korzyści, także i szkody dla środowiska i człowieka.

Przy zastosowaniu wysokich dawek nawozów azotowych dochodzi do nagromadzenia się nadmiernych ilości azotanów w roślinie i glebie, przy czym ta forma azotu nie pozostaje w glebie długo, lecz ulega wymyciu w głąb gleby i przenika do wód gruntowych. Nadmierne ilości azotanów w wodach pitnych oraz w pożywieniu lub w paszy mogą działać bardzo szkodliwie na zwierzęta i ludzi.

Bardzo ważne jest stosowanie nawozów w odpowiednich warunkach atmosferycznych i w zależności od formy w jakiej występują stosowanie ochrony dróg oddechowych, od masek jednorazowych po profesjonalne maski przeciwpyłowe i chemiczne.

Zagrożenia biologiczne to zjawisko bardzo powszechne w środowisku rolniczym. Podczas wykonywania wielu różnych prac produkcyjnych rolnik jest narażony na działanie biologicznych czynników szkodliwych.

Wyróżnia się następujące trzy grupy biologicznych czynników szkodliwych:

  • czynniki zakaźne pochodzenia zwierzęcego, czyli wirusy, bakterie, grzyby  i pierwotniaki,
  • alergeny i toksyny wytwarzane przez rośliny uprawne, np.: selery, pasternak, rutę i inne,
  • alergeny i toksyny wytwarzane przez drobnoustroje (bakterie, promieniowce, grzyby), rośliny i zwierzęta.

Występują w pyłach organicznych i są uwalniane w dużych ilościach do powietrza wdychanego przez rolnika. Szkodliwe czynniki biologiczne mogą mieć działanie zakaźne, alergizujące, toksyczne, drażniące i rakotwórcze.

Do chorób najczęściej wywoływanych przez szkodliwe czynniki biologiczne zawarte w pyłach organicznych należą.

  • choroby płuc
  • choroby górnych dróg oddechowych (w tym nowotwory)
  • choroby skóry
  • zapalenie spojówek
  • choroby zakaźne i inwazyjne

W celu zapobiegania chorobom wywoływanym przez szkodliwe czynniki biologiczne należy przestrzegać kilku podstawowych zasad:

  • przechowywać surowce roślinne w odpowiednich warunkach nie dopuszczając do rozwoju drobnoustrojów
  • dbać o czystość pomieszczeń inwentarskich
  • usprawniać i doskonalić wentylację w pomieszczeniach inwentarskich (redukować zapylenie w tych pomieszczeniach)
  • stosować środki ochrony indywidualnej – maski przeciwpyłowe i maski przeciwchemiczne.

W ciągu ostatnich lat rolnikom proponowane są ciągniki rolnicze i kombajny klimatyzowane, jednak  poważną sprawą jest hałas, na który narażony jest pracownik. Pracownicy powinni mieć możliwość wyboru odpowiedniej ochrony słuchu tak, aby mogli znaleźć taką, która będzie dla nich najwygodniejsza.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *